Mardin il merkezindeMelik Mahmut Cami yanındaki kervansaray, 1275 yılında Artuklu Dönemi’nde yapılmıştır.  Dönem özelliklerini gösteren mimarisi ve süslemesiyle dikkat çeken yapı, bir ara okul olarak kullanılmış daha sonra Hisar Binası (Tekel) ve ekmek fırını olarak da hizmet vermiştir.  2003 yılında otel haline getirilen Artuklu Kervansarayı, kent turizmine hizmet vermektedir.

İl merkezindeki ev, 1890 yılında Ermeni mimar Lole tarafından Şatana Ailesi için yapmıştır.  Kentin ve dönemin mimari, süsleme özelliğini yansıtan ev, 1950 yılından itibaren PTT binası olarak kullanılmış daha sonra Artuklu Üniversitesi’ne devredilmiştir. Halen yapının Turizm Uygulama Oteli olarak kullanılmaktadır.

İl merkezi, Cumhuriyet Meydanı yakınındaki konak,Ermeni mimar Lole tarafından yapılmıştır.  Üç katlı, yöresel kesme taştan inşa edilen konağın yüzyıllarca devam eden tipik bölgeye özgü taş işçiliği de son derece dikkat çekicidir. 

Mardin dar sokakları arasında geçişleri sağlayan kemerli geçitlere abbara denmektedir.  Kente özgü kesme taşlarla yapılan çoğunlukla Savurkapı, Teker, Şehidiye, Medrese ve Gül mahallelerinde bulunan abbaralar hem kentin mimarisini, taş işçiliğini gözler önüne sermekte hem de sokaklara ve binalara destek olmaktadır.

İl merkezinde yer alan kemerler, revaklar arasındaki çarşı, kentin kalbinin attığı yerdir.  Yöresel kesme taştan yapılan çarşı ve çarşıdaki yapılar merkezde Ulu Cami, müze, medreseler, manastırlar, kiliseler,  oteller ve dükkanlara oldukça yakındır.

Mardin Kenti ve Mezopotamya Ovası’na hakim bir noktada yapılan köşk Nusaybin Yolu üzerinde bulunmaktadır.  Köşkün 14. yy’a ait olduğu mimarisinden anlaşılmaktadır. Bölgeye özellikle Mardin ev mimarisi özelliklerini taşıyan köşk, düzgün kesme taşlardan inşa edilmiştir.  Mardin emirlerinin kullandığı köşkün süslemeleri, ahşap ve taş işçiliği, odaların dizaynı ile görülmesi gereken önemli bir mekandır.

Uçsuz bucaksız taş denizine yayılan çok sayıda Mardin binası soluk sarı kesme taşlardan yapılmıştır. Farklı uygarlıklara ev sahipliği yapan Mardin’de dar sokaklar arasına yan yana sırt sırta inşa edilen evlerde halen dil, din kardeşliği içinde halk iç içe yaşamaktadır. Genelde 2-3 katlı, avlulu evlerin mutfak, kiler vb. girişlerde bulunurken yatak ve oturma odaları üst katlarda

Mardin -Deyrulzafaran Manastırı; Kentin en önemli simgelerinden Deyrulzafaran Manastırı, Mardin Ovası’na hakim, il merkezinin 4 km doğusunda bulunmaktadır. Üç katlı manastırın inşaatına 5. yy.’da başlanmış zamanla kentin dokusuna uygun çeşitli eklemelerle 18. yy.’da tamamlanmıştır. Hıristiyan dünyasının en eski ibadet mekanlarından manastırın yerinde milattan önce tarihi tam olarak bilinmeyen bir Güneş Tapınağı vardı. Bu tapınağın Roma

1- Mardin -Kasımiye Medresesi; Kentin en önemli tarihi simgelerinden bir olan Kasımiye Medresesi, 1469-1487 yılında, Artuklu Sultanı Cihangir’in oğlu Kasım tarafından yaptırılmış ancak15 yy.’da Akkoyunlular tarafından tamamlanmıştır.  Kentin ilk en büyük eğitim kurumlarından olan medrese, tek bir avlu etrafında düzenlenmiştir.  İki teras üzerine iki katlı, tonozlu, eyvanlı ve revaklı olarak dönemin mimari özelliklerine uygun inşa

1-Mardin Ulu Cami; Kentlerin en büyük ve eski camilerinden olan Ulu camilerden olan Mardin Ulu Cami, kentin en işlek merkezinde bulunmaktadır. Ulu camiler ya baştan inşa edilir ya da önceki uluslara ait dini yapıların değiştirmesiyle kentlere kazandırılır. Bu cami de Süryani Kilisesi’nin değiştirilmesiyle oluşturulmuştur. Kesme taştan inşa edilen halen Mardin’in sembolü caminin Artuklu Dönemi, Artuklu