Diyarbakır Arkeoloji Müzesi
Kent merkezinde, 1934-1936 yılında, Senceriye -Zinciriye Medresesi’nde açılan müze daha sonra 1985’te bugünkü yeri, Elazığ Caddesi’ne taşınmıştır.
Müzede kent ve çevresinde neolitik dönemden başlayarak Eski Tunç, Hitit, Urartu, Asur, Helen, Roma, Bizans, Selçuklu, Artuklu ve Osmanlı devirlerine ait eserler- sikkeler, taş, metal, yöresel arkeolojik ve etnografik buluntular-yaklaşık 30 bin eser kronolojik bir şekilde sergilenmektedir.
Diyarbakır Kent Müzesi
Diyarbakır’ın en çok ziyaret edilen yerlerinden olan müze gerek eşsiz mimarisi gerekse sergilediği eserler bakımından son derece dikkat çekici bir mekandır.
Kent merkezinde, taş ve ahşap mimarinin iç içe geçtiği Cemil Paşa Konağı’nın odalarında hizmet veren müze, kentin kültürel zenginliğini 1500’den fazla eserle yansıtılmaktadır.
Geçmişten yakın geleceğe kadar kentte varlık göstermiş pek çok ulusun din, gelenek, görenek, sosyal yaşam, yemek kültürü göz önüne serilmektedir.
Halen müzede ulusal kütüphane, kafe, sinema salonu ve çocuklar için atölyeler gibi farklı bölümler bulunmaktadır.
Sur- Cemil Paşa Konağı Kent Müzesi
Kent merkezinde 1888 ile 1902 yılları arasında Cemil Paşa tarafından tipik yöreye özgü malzeme ve mimariyle inşa ettirilen Cemil Paşa Konağı’nın zengin dekore edilmiş odalarında 500 belge, 450 siyah beyaz fotoğraf, 235 eser ve 260 etüt eser sergilenmektedir.
2 bin m2’lik bir alan üzerine iki katlı, harem ve selamlık bölümleriyle siyah bazalt taştan inşa edilen
Konağın geniş avlusunda çok sayıda asırlık çınar ağacı bulunmaktadır.
Adını Diyarbakır surlarından alan Sur ilçesi, Diyarbakır’ın dört merkez ilçesinden biridir.
Tarihi MÖ 7500 yıllarına kadar uzanan Sur, Açık Hava Yazıtlar Müzesi gibi içinde çok sayıda tarihi ve doğal mekanları barındırmaktadır.
Diyarbakır- Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi
Kent merkezinde, geleneksel Diyarbakır konut mimarisine uygun olarak iki katlı, eyvanlı, dört kanatlı evin zemin ile katın biri bazaltan inşa edilmiştir. Farklı boyutlarda toplamda 14 odası olan konutta mutfak, kiler ve tuvalet vardır. Mutfak kuzey doğu köşede eyvan, güneybatı köşede hamam bulunmaktadır.
İkinci katında çift kemer açıklı eyvanı, baş oda ya da mabeyin odası bulunan iki katlı yazlık kısmı özellikle dikkat çekmektedir.
Diyarbakır’ın varlıklı sülalelerinden Pirinçzade ailesi için 1733 yılında inşa edilen Camiikebir Mahallesi’ndeki evde 2 Ekim 1910 yılında Cahit Sıtkı Tarancı doğmuştur. Cahit Sıtkı, 13 Ekim 1956’da Avusturya’da vefat etmiştir.
1973-1974 yılında Kültür Bakanlığı tarafından satın alınarak, Türk edebiyatının Diyarbakırlı büyük şairi Cahit Sıtkı’nın kullandığı eşyalar, fotoğraflar vb. sergilendiği Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi’ne dönüştürülmüştür.
Diyarbakır- Ziya Gökalp Müze Evi
1806 yılında kentin Osmanlı mimari dokusuna uygun, iki katlı ve bazalt taştan konak şeklinde, geniş avlulu en güzel sivil mimari örneklerinden biri olarak inşa edilen ev kentin en il çeken yapılarından biridir.
Konak, 1876 yılında da ileride ülkenin en ilgi çeken insanlarından olacak sosyolog ve yazar Ziya Gökalp’in doğumuna tanık olacaktır.
Zamanla yıpranan konak en son onarımını 1956 yılında geçirerek gösterişli odalardaki zengin dönem mobilyalarına yazarın kişisel eşyaları, tarihî belgeleri eşlik etmeye başlamıştır.
Halen avlusu, zengin koleksiyonları, Ziya Gökalp’in ve kentin geçmişine tanıklık etme açısından görülmesi gereken önemli bir mekandır.
Diyarbakır- Ahmet Arif Edebiyat Müzesi
Kent merkezinde yöresel mimari ile konak tarzı inşa edilen yüz yirmi yıllık ev, ünü dünyaya yayılan özgün ozan 2011 yılından beri Ahmet Arif’in anısına düzenlenmiştir.
Siyah bazalt taştan inşa edilen iki katlı olarak yapılan konağın odalarından Ahmed Arif’in zengin koleksiyonunu yanında kentli pek çok yazar ve şairin eseri sergilenmektedir.
Ayrıca zengin bir kütüphaneye sahip müzenin taştan geniş avlusu da asırlık ağaçlarıyla görülmeye değer niteliktedir.
Diyarbakır- Gazi (Samanoğlu, Atatürk ) Köşkü
Köşk, Akkoyunlu dönemi, on beşinci yüzyılda geleneksel bölge ev mimarisi tarzında iki katlı, eyvanlı, siyah-beyaz kesme taştan inşa edilmiştir. Üst katta yatak ve çalışma odaları olan köşkün sağındaki kapı mutfağa solundaki ise çay ocağına açılmaktadır.
Zamanla restore olan köşkte I. Dünya Savaşı sırasında 16. Kolordu Komutanı Mustafa Kemal tarafından 14 Mart 1916-27 Mart 1917 tarihleri arasında karargah olarak kullanılmış.
1937 yılından sonra Belediye tarafından Atatürk’e atfen müzeye çevrilerek Atatürk’ün eşyaları sergilenmektedir.
Diyarbakır- Hevzel Bahçeleri;Arapça Afsel -aşağıdan geliyor olabilir.
Diyarbakır, surlarının yakınındaki sık ağaçlarla kaplı doğal yaşam alanı, çok sayıda kavak ağacına, sazlığa ve hayvana- sürüngenler, su samurları, alacalar, yalıçapkınları, balıkçıllar- ev sahipliği yapmaktadır.
Dicle Nehri’nin deltasıyla oluşan bahçeler kapsadığı niteliklere bağlı olarak 2015 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne girmiştir.
Kentin en önemli nefes alınan merkezlerinden biri olan Hevzel Bahçeleri, bölge ve kentin doğal dengesini korumaya katkı sağlamaktadır.
Diyarbakır- Anıt Park
Yenişehir ilçesinde, kentin en eski parkı insana hava aldıran sakin bir ortam sunmaktadır.
Park, 1964 yılında yapılan Atatürk Anıtı ve 1972 yılında tamamlanan Zafer Anıtı’na da ev sahipliği yapmaktadır.
Her yanında çiçeklerle süslü parkta yürüyüş parkurları, çocuk oyun alanları, kır bahçeleri ve 1.500 m2 süs havuzları, Pamukkale Travertenleri ve İçkale’deki ünlü Aslanlı Çeşme’nin bir örneği ile hem güzel hem de doğayla iç içe bir ortam sunmaktadır.
Diyarbakır- Park 75
Kent merkezi, Kayapınar- Musa Anter Caddesi’nde halkın en önemli uğrak yerlerinden biri olan park adını tamamlanabildiği 75 günden “Park 75” almaktadır. Park, çok sayıda değişik cins ve tür ağaç, çiçekle kaplı kır bahçeleri, yapay göllerin yanında yürüyüş, koşu parkurları, çocuk oyun alanlarıyla da her gün çok sayıda kentinin vakit geçirdiği en önemli merkezlerden biridir.
Diyarbakır- İskender Paşa Konağı
Kentin dikkat çekici mekanlarından olan konağı Kanuni Sultan Süleyman zamanında kentte on dört yıl valilik yapan Çerkes İskender Paşa, 1551-1553 yılında yaptırmıştır.
Hassa Mimarlık Ocağı’nın ürünü sayılan yerel, kent evi tarzında , Selçuklu ve Osmanlı mimari ve dekorasyon özelliği gösteren yapının ön kısmında L planlı haremlik ve arkadaki selamlık bölümleriyle birlikte 40 oda bulunmaktadır.
Geniş avlusunda yüzlerce yıllık ağaçları da konak ziyareti sırasında ilgi çeken önemli detaylardır.
Sur- Behram Paşa Cami ve Konağı
1564-1572 yılları arasında kesme taşlarla Bayrampaşa Sokak’ta inşa edilen Behram Paşa Cami mimarisinin Mimar Sinan mimarisinden etkilendiği görülmektedir. Taş işçiliğinin en güzel örneklerinden olan cami tek kubbeli olarak yapılmıştır.
Aynı adlı cami yakınındaki konak da dönemin en güzel sivil mimarilerinden biridir.
Yöresel siyah ve beyaz bazalt taşlarla 400 yıl uygulanan taş sıkıştırma tekniğiyle yapımına başlanan 1572 yılında yapımı tamamlanan konağın gösterişli kabartmaları, dönem özelliğini yansıtan süslü mobilyalarla döşeli süslü ve geniş odaları, asırlık ağaçlarla çevrili geniş avlusunu görmek gerekir.
Sur- Hz. Süleyman Parkı
Kent surları içinde yer alan ancak kentin yükseğinde kalan Hz. Süleyman Parkı’nda sıcak günlerde serinlerken kenti izlemenin keyfini de çıkarabilirsiniz.
Parkı çevreleyen iri kıyım tarihi surlar, çok sayıda eski yeni yapının yanında Hz. Süleyman ve 27 sahabesinin türbeleri de bulunur.
Sur- Fiskaya Şelalesi
Hevsel ve Dicle Nehri arasında, ilçe merkezindeki kenti en önemli süslerinden biri olan şelale zamanla kurusa da onarılmış, cam zemin döşenerek aktif hale getirilmiştir.
Sur- Kervansaray Piknik Alanı
Diyarbakır’a 14 km uzaklıkta, Sur ilçe merkezindeki Piknik Alanı, yemyeşil doğal güzellikler, ağaçlar ve çiçeklerle çevrili mesire alanları, yürüyüş yolları ve çocuk oyun alanlarıyla kentlinin nefes aldığı önemli merkezlerden biridir.
Sur- Kayadibi Parkı
Diyarbakır surları yanında, Dağkapı Meydanı yakınında Arnavut kaldırımlı yürüyüş yollarıyla ulaşılan bölge ve park, kentin önemli dinlenme merkezlerinden biridir.
Özellikle yazın tarih ile coğrafyanın iç içe geçtiği kentin ziyaretlerinden sonra mola verilebilecek güzel bir mekandır.
Sur- Dengbej Evi
Osmanlı dönemi konak mimarisinde yöreye özgü siyah beyaz kalın kesme taşlarla yapılan evde kenti özgü günlük eşyalar, antikalar ve el dokuması kilimler ile süslü odalarda pek çok kültürel faaliyet gerçekleştirilmektedir.
Medland Lunapark
100 dönümlük alanıyla kentlilerin vazgeçmediği park, dönme dolaplar, görülmeye değer masal şatoları, çarpışan arabalar, gondollar ve atlı karıncaları ile özellikle çocuklu ailelerin uğrak noktasıdır.
Park, tenis kortu, yüzme havuzu, halı saha, voleybol ve basketbol alanları, restoranlar ve kafelerde ile de kentin önemli bir dinlenme ve eğlenme merkezidir.
Diyarbakır Kent Ormanı
Diyarbakır’a 10 km mesafede kentin en önemli oksijen depolarından orman, yemyeşil doğal güzellikleri, mesire alanları, çocuk oyun parkları, seyir terasları, çardaklar, yürüyüş ve koşu yolları, kır bahçelerinde hafta sonları organik ürünlerle hazırlanan kahvaltılarla önemli bir yerdir.
Gazi (Erdebil, Ber Der-i Pir ) Köşkü
Dicle Nehri ve Hevsel Bahçeleri karşında 512 yılında Bizans dönemi mimarisi ile inşa edilen köşk son halini 17. yy. onarım ve eklemeleriyle almıştır. Bir tepe üzerine inşa edilen köşkün yanında içinde Atatürk’e ait eşya ve fotoğrafların sergilendiği Gazi Köşkü de bulunmaktadır.
Köşklerin çevresinde asırlık ağaçlar, çiçek bahçeleri, yürüyüş parkurları cafe ve restaurantları da görmek mümkündür.
Kayapınar- Diyarbakır Tema Park
Nazım Hikmet Caddesi’nde 34 bin m2’lik parkta 1500’e yakın ağaç ve çiçeğin yanında çocuk oyun alanları, spor sahaları, kafeleri, macera adaları, yürüyüş ve koşu yolları ile 2018 yılından beri faaliyettedir.
Bağlar-Göletli Park
Bağlar’da 55 bin m2’lik yeşil alan ile 10 dönümlük gölet kente hizmet veren en güzel dinlenme alanlarından biridir. Ayrıca gölette deniz bisikleti ve kano gezileri de yapılabilmektedir.
Parkta seyir terasları, kültürel ve sanatsal etkinliklerin düzenlendiği amfi tiyatroların yanında yöresel ürünler, restoranlar, kafeler de bulunmaktadır.